مقاله زیر با اندکی تغییر در شماره 15 مجله علمی پژوهشی آموزه های فلسفه اسلامی (پاییز و زمستان 1393) به چاپ رسیده است.

«حقیقت» در حکمت متعالیه ملاصدرا و هرمنوتیک فلسفی گادامر

علی رضا آزاد ، حسن نقی زاده ، جهانگیر مسعودی

چکیده

دیدگاه رايج در میان اندیشمندان اسلامی و فیلسوفان غربی از زمان ارسطو این بوده که حقیقت، مطابقت صورت علمی با واقع خارجی است. اما در عصر باستان و نیز در دوران معاصر، دیدگاه های دیگری هم پیرامون «حقیقت» وجود داشته است که از آن جمله می توان به دیدگاه حکمت متعالیه ملاصدرا و هرمنوتیک فلسفی گادامر و انتقادهای آنها به تلقی رایج از حقیقت، اشاره کرد.

در این مقاله پس از توضیح دیدگاه رایج، تقریر حکمت متعالیه از «حقیقت» در قالب مطابقت معلوم بالذات و معلوم بالعرض و نیز مطابقت قضیه با نفس الأمر تشریح می شود و تلقی خاص ملاصدرا از «حقیقت» و راهی که برای رسیدن به آن در پیش می گیرد بیان می گردد و سپس تقریر هرمنوتیک فلسفی از مقوله «حقیقت» و دیدگاه گادامر پیرامون ماهیت «حقیقت» و راه رسیدن به آن تبیین می شود. در پایان ذیل شانزده بند، اهم مواضع حکمت متعالیه ملاصدرا و هرمنوتیک فلسفی گادامر در باب «حقیقت»، مقایسه و موارد قرابت و غرابت آنها معین می شود.

کلمات کلیدی: حقیقت، هرمنوتیک، حکمت متعالیه، ملاصدرا، گادامر

متن کامل مقاله را در ادامه همین نوشتار می توانید ملاحظه نمایید.